Over dit boek

Da Costa en Groen van Prinsterer hebben veel met elkaar gecorrespondeerd. In dit proefschrift gaat de promovendus na waarover zij schreven. Als voornaamste onderwerpen noemt hij de strijd om kerkherstel in de vaderlandse kerk, de confrontatie met het gedachtegoed van de 'Groninger School' en van de 'moderne' theologen o.l.v. J.H. Scholten, de vraag naar de zin van de geschiedenis, de schoolstrijd en het sociale vraagstuk. Als het 'eigene' van beide briefschrijvers worden het chiliasme van Da Costa en de invloed van Plato op Groen belicht.

De rode draad in de briefwisseling is hun inzet voor het alleenrecht van de orthodoxe prediking en voor de doorwerking van het evangelie in staat en maatschappij. Ondanks verschillen in geaardheid en optreden wisten Da Costa en Groen zich nauw met elkaar verbonden door een sterk geloof in Christus, de amicitia christiana.

De visie van de beide Reveilmannen op staatkundig en kerkelijke terrein is blijvend actueel.

Hoofdstukken
Woord vooraf

Woord vooraf Woord vooraf Het is welhaast vanzelfsprekend, dat men bij de voltooiing van zijn proefschrift terug- ziet op de weg, die men heeft afgelegd. In mijn geval een lange weg. Te promoveren op 76-jarige leeftijd is bepaald geen alledaags verschijnsel. Het begin van de afgelegde weg verliest zich dan in een ver verleden. In 1952 ben ik, na zes jaar lang onderricht aan het Leids Gymnasium gevolgd te heb- ben, aan de universiteit in dezelfde

Dit hoofdstuk 2 pagina's € 0,11
Inleiding

Inleiding Inleiding Schrijven over Da Costa en Groen van Prinsterer is schrijven over het Réveil,1 de gees- telijke opwekking, die, kort na de ‘Franse tijd’ ontstaan, het kerkelijk, maatschappelijk en staatkundig leven in verscheidene landen van Europa geruime tijd sterk beïnvloed heeft. In de loop der jaren is er een groot aantal studies over het Réveil versche nen, zowel over de beweging in haar geheel - wij denken hier allereerst aan de publi

Dit hoofdstuk 3 pagina's € 0,17
De kerkelijk-godsdienstige achtergrond

De kerkelijk-godsdienstige achtergrond 1. De kerkelijk-godsdienstige achtergrond ‘Während die Theologie sich nach der Aufklärung an vielen europäischen Stätten den neuen Aufforderungen zu stellen versuchte, schlief die niederländische Theologie, erschöpft von zwei Jahrhunderte dauernden Streitigkeiten einen tiefen supranaturalistischen Schlaf. Die niederländische Kultur war ja im ganzen mindestens seit der Mitte des 18. Jahrhunderts eingeschlumm

Dit hoofdstuk 11 pagina's € 0,61
Levensbericht van Isaäc da Costa

Levensbericht van Isaäc da Costa 2. Levensbericht van Isaäc da Costa ‘Het leven openbaart zich in den weg van ontwikkeling’. Da Costa, Rekenschap van Gevoelens, pag. 4. Isaäc da Costa werd op 14 januari 1798, als enig kind van de vermogende wijnhande laar Daniël da Costa (1761 - 1822 en zijn vrouw Rebecca Ricardo (1768 - 1841), in Amsterdam geboren. Als telg van een geslacht dat tot de aristocratie der Portugese Israëlieten1 be- hoorde, wachtte

Dit hoofdstuk 17 pagina's € 0,94
Levensbericht van Guillaume Groen van Prinsterer

Levensbericht van Guillaume Groen van Prinsterer 3. Levensbericht van Guillaume Groen van Prinsterer ‘Tevens wensch ik van niemand afhankelijk te zijn; het nemini me mancipa vi, in den zin waarin het, zonder zelfverheffing, een iegelijk past, mij ten regel te stellen’. Groen van Prinsterer, Ongeloof en Revolutie, tweede druk, pag. 37. Guillaume Groen van Prinsterer1 zag op 21 augustus 1801 te Voorburg2 het levenslicht als de enige zoon van Petru

Dit hoofdstuk 21 pagina's € 1,16
Wapenbroeders in de Réveilkring

Wapenbroeders in de Réveilkring 4. Wapenbroeders in de Réveilkring ‘Beatus qui amat te et amicum in te et inimicum propter te’. Augustinus, Confessiones, VIII-9-14. De internationale context ‘Het Nederlandse Réveil (...) moet beschouwd worden als een nationaal geestelijke be- weging, een nationaal Protestants-Christelijk Réveil, tegelijkertijd echter als een facet van de Europese Protestants-Christelijke opleving uit de eerste helft der negentie

Dit hoofdstuk 21 pagina's € 1,16
Daniël Chantepie de la Saussaye (1818 – 1874)

Daniël Chantepie de la Saussaye (1818 – 1874) 5. Daniël Chantepie de la Saussaye (1818 – 1874) ‘On ne saurait refuser au Réveil l’honneur immortel d’avoir, en arborant le drapeau des Ré- formateurs, ressuscité leur œuvre, et arrêté l’Eglise contemporaine sur la pente qui l’entrainait dans l’ abîme’. Chantepie de la Saussaye, La Crise religieuse en Hollande. Souvenirs et impressions, pag. 77. ‘De Réveil als zoodanig had geene theologie. Wat men a

Dit hoofdstuk 21 pagina's € 1,16
De Briefwisseling

De Briefwisseling 6. De Briefwisseling ‘Gode zij lof dat, bij al dat uiteenlopen van richtingen en nuances, de bodem onzer éénheid niet geschokt kan worden, en de wederzijdsche belangstelling, liefde, en hoogachting niet verzwakken’. Da Costa aan Groen in een brief van 7 oktober 1856 (Brieven, deel III, pag. 68). De door Groen van Prinsterer uitgegeven Brieven van Mr. Isaäc da Costa is een uitgave in drie delen, die, achtereenvolgens in 1872, 18

Dit hoofdstuk 12 pagina's € 0,66
De Afscheiding

De Afscheiding 7. De Afscheiding ‘Maar de Afgescheidenen zijn geene nieuwe secte; zij zijn leden der Gereformeerde Gezind- heid … Behoeft het te worden betoogd? Is het niet bekend en overbekend dat zij Gerefor- meerden zijn; Gereformeerden bij uitstek, en dat hierin juist de grond der afscheiding ligt? Afvalligen welligt van het Kerkgenootschap, maar voorzeker getrouwe leden van de Gezind- heid, van de kerk’. Groen van Prinsterer, De Maatregelen

Dit hoofdstuk 20 pagina's € 1,10
De strijd voor kerkherstel

De strijd voor kerkherstel 8. De strijd voor kerkherstel ‘De Nederlandsche Hervormde Kerk is geen instelling der menschen; zij is eene Kerk van CHRISTUS; de voortzetting en uitbreiding op Nederlandschen bodem van de Algemeene Christelijke Kerk; zij is het, niet omdat zij de Formulieren aanneemt, maar omdat zij, op grond der Heilige Schrift, de waarheden aanneemt, waarvan zij, overeenkomstig de Formulieren, met de ingenomenheid der overtuiging en

Dit hoofdstuk 58 pagina's € 3,19
Theologische controversen

Theologische controversen 9. Theologische controversen ‘Indien het Christendom des Bijbels slechts hier en daar elementen van waarheid bezit, die door hooger menschelijke wijsheid van veelvoudige en veelsoortige dwaling en dwaasheid nog moeten uitgezuiverd worden, - dan heeft dat Christendom, het welk zich voor de ab- solute waarheid uitgeeft, ook zelfs geen zedelijke waarde meer, geen waarachtig Goddelijk beginsel, waaruit een betere en hoogere

Dit hoofdstuk 27 pagina's € 1,49
De zin van de geschiedenis

De zin van de geschiedenis 10. De zin van de geschiedenis ‘Het is den kortzigtigen sterveling niet vergund, in ijdelen waan, de raadsbesluiten Gods voor uit te loopen en den sluijer op te heffen dien Hij over de geheimenissen van het wereldbe- stuur gelegd heeft; maar het is den geloovigen en ootmoedigen Christen even min vergund het oog te sluiten voor de lichtstralen waarin, bij de wonderen der Historie, de glans zijner volmaaktheden schittert

Dit hoofdstuk 28 pagina's € 1,54
Groens ‘platonisme’

Groens ‘platonisme’ 11. Groens ‘platonisme’ ‘… doch, hoe uitmuntend en heerlijk èn inhoud èn strekking èn vorm zij van Plato’ s geschrif- ten, ook daar blijkt welk een onderscheid er bestaat tusschen eens menschen woord en het Woord van Hem die uit den Hemel nedergedaald is. God is de maatstaf van alles, niet de mensch; … waar Christus onbekend is, wordt ook God niet gekend’. Groen van Prinsterer, Proeve over de Middelen waardoor de waarheid wor

Dit hoofdstuk 32 pagina's € 1,76
Da Costa’ s chiliasme

Da Costa’ s chiliasme 12. Da Costa’ s chiliasme ‘Christentum, das nicht ganz und gar und restlos Eschatologie ist, hat mit Christus ganz und gar und restlos nichts zu tun’. K. Barth, Der Römerbrief , 3. Aufl., pag. 298. In het voorgaande hebben wij gezien, hoezeer Da Costa zich als apologeet heeft ge- weerd door de leer der vaderen tegen de aanvallen van ‘Groningen’ en ‘Leiden’ te verdedi- gen. Wanneer men echter over Da Costa als theoloog spree

Dit hoofdstuk 15 pagina's € 0,83
Staatkundige denkbeelden

Staatkundige denkbeelden 13. Staatkundige denkbeelden ‘Als in den Staat het christelijk beginsel niet meer den boventoon heeft, zal het anti-christelijk beginsel, in den staatsvorm genesteld, tegen al wat aan eene christelijke Natie nog heilig en dierbaar is, worden gekeerd’. Groen van Prinsterer, Handboek der Geschiedenis van het Vaderland, vierde druk, pag. 903. Da Costa Wanneer Koenen in zijn Levensberigt van Mr. Is. da Costa de ‘histo risch-

Dit hoofdstuk 29 pagina's € 1,60
Het onderwijsvraagstuk

Het onderwijsvraagstuk 14. Het onderwijsvraagstuk ‘Delenda est Carthago. Het heerschende Theologisch-onderwijs is de fons malorum’. Da Costa aan Groen in een brief van 31 maart 1858 (Brieven, deel III, pag. 145). Da Costa en Groen hebben zich de jaren door veel met het onderwijs beziggehouden, met dien verstande, dat Groen, reeds vanaf 1840 door zijn benoeming tot lid van een daartoe ingestelde commissie1 bij de herziening van de schoolwet van 1

Dit hoofdstuk 15 pagina's € 0,83
Sociale problematiek

Sociale problematiek 15. Sociale problematiek ‘In de oplossing der sociale vragen ligt, ook voor de botsingen met het buitenland, de sleutel der toekomst’. Groen van Prinsterer, Ongeloof en Revolutie, tweede druk, pag. 413. neDerlanD in De eerSte Helft van De neGentienDe eeuw ‘Nederland het voorwerp van (edele) nijd en naijver zijner naburen: benijd om de wijs- heid zijner instellingen, om de zachtheid van zijn bestuur, om de onbekrompenheid zij

Dit hoofdstuk 20 pagina's € 1,10
De verhouding tot andersdenkenden

De verhouding tot andersdenkenden 16. De verhouding tot andersdenkenden ‘Ita fit, ut membris dissipatis, lacerum iaceat ecclesiae corpus. Quantum ad me attinet, si quis mei usus fore videbitur, ne decem quidem maria, si opus sit, ob eam rem traiicere pigeat’. Calvijn in een brief van april/mei 1552 aan Thomas Cranmer (CO 14, 314). Da coSta Da Costa’ s kritiek op de ‘geest der eeuw’ betrof onder meer hetgeen men in zijn tijd onder ‘verdraagzaamhe

Dit hoofdstuk 36 pagina's € 1,98
Actualiteit

Actualiteit 17. Actualiteit ‘Houdt uw voorgangers in gedachtenis, die het woord Gods tot u hebben gesproken; let op het einde van hun wandel en volgt hun geloof na’. Hebreeën 13 : 7 (NBG-vertaling 1951). Da coSta Wanneer men een onderzoek instelt naar de invloed, die vandaag de dag van Da Costa uitgaat, komt men tot de ontdekking, dat, terwijl Groen tot op zekere hoogte nog altijd, zij het in steeds mindere mate, onder ons ‘spreekt, nadat hij ge

Dit hoofdstuk 10 pagina's € 0,55
Samenvatting

Samenvatting 18. Samenvatting Na de inleiding, waarin de keuze van het thema en de titel van het boek werden toegelicht, werd in hoofdstuk I de kerkelijk-godsdienstige context aan de orde gesteld: het theologisch klimaat en het kerkelijk leven in de wereld waarin Da Costa en Groen zijn opgegroeid en waarin het Koninkrijk der Nederlanden het levenslicht zag. In de hoofdstukken II en III gaven wij een levensbericht van Da Costa en Groen, waarna in

Dit hoofdstuk 9 pagina's € 0,50
Summary

Summary Summary The introduction explains the reasons for the choice of the theme and title of this book. Subsequently, Chapter I deals with the context of church and religion: it sketches the theological climate and the church life of the world in which both Da Costa and Groen were raised and the birthplace of the Kingdom of the Netherlands. Chapters II and III provide biographies of Da Costa and Groen, after which Chapter IV requires attention

Dit hoofdstuk 8 pagina's € 0,44

 


Amicitia Christiana
J.G. Barnhoorn
  • De Banier
  • 2009
  • 480
  • 978903307882
volledig boek (gedrukt) 480 pagina's | € 34,90
eBook € 19,24